Оттооһун хаамыыта: былаан 1 эрэ бырыһыана туолла эрээри, тэтим былырыыҥҥыттан ордук

От ыйын иккис аҥаарыгар үктэннибит. Саха сирин ходуһаларыгар, от ыйын 17 күнүнээҕи туругунан, 3 839 туонна от турда. Бу сыыппараны хабаатыннардахха, быйылгы былааннаммыт кээмэй 1 бырыһыаныгар тэҥ. Мыыныахха сөп эрээри, былырыын сайын баччаҕа кэбиһиллибиттэн 6 бырыһыанынан ордук. Онон, этэргэ дылы, ахсаан саҕаланна.

Отчуоттанар кэмҥэ өрөспүүбүлүкэ 18 улууһугар уонна “Дьокуускай” куораттааҕы уокурукка 4 596 киһи оттуу сылдьар. Кинилэр, сүрүннээн, толору мэхэньисээссийэлээх (527) уонна ситэритэ суох сэбилэниилээх (633) звеноларынан 2 023 тыраахтар күүһүн көлүнэн үлэлииллэр. Балары сэргэ 24 көлө-илии уонна 435 илии биригээдэлэрэ бааллар. Өрөспүүбүлүкэ үрдүнэн от үлэтигэр кыра кыамталаахтардыын 10 тыһыынчаҕа тиийэ тыраахтар туһанылларын уонна 20 тыһ. тахса киһи кыттарын ахсааҥҥа ыллахха, баар кыахтан билиҥҥитэ биэстэн биирэ эрэ турунна.

Ким хайа иннинэ саҕалаабыт Амма улууһун отчуттара 595,5 туонна кэбиһиилэннилэр. Ол кэнниттэн Мэҥэ Хаҥалас 561, Хаҥалас 536, Үөһээ Бүлүү 440, Уус Алдан 439 туонна оттоннулар (инфографикаҕа көр). Ити эрээри, саамай улахан хадьымаллаахтара – Мэҥэ Хаҥалас 2 191 гектар охсуулаах. Уус Алдаҥҥа 1 265,1 уонна Аммаҕа 1 247 гектардыы охсуллубут сирдээхтэр. Бу улахан былааннаах улуустар былааннарын 1-дии, 2-лии бырыһыанын кээрэппит буоллахтарына, Үөһээ Халыма хаһаайыстыбалара 31,8 туонна оту туруораннар, 5 бырыһыаҥҥа тириэртилэр. Ленскэй улууһа 5 722 туонна от былааннааҕыттан 213,5 туоннатын кэбиһэн, 4 бырыһыанын толорон иһэр. Ленскэйдэр былырыын баччаҕа 20 эрэ туонна оттоохторо, онтуларын быйыл  1 068% куоһарбыттарын бэлиэтиир сиэрдээх.

Ханна даҕаны халлааммыт арахпакка ардаан, отчуттары атахтаан эрэр.Уһун балысхан самыыртан хотугу хайа үрэхтэрдээх улуустар халаан уутугар оҕустардылар. Ол курдук, Өймөкөөҥҥө, Муомаҕа, Томпоҕо сүөһү-сылгы кыстыыр аһылыгын бэлэмнээһиҥҥэ уустук быһыы-майгы үөскүүр чинчилээх. Дьэ, халлааммыт мантан сайын-күһүн уоскуйбатаҕына, Өлүөнэ өрүс арыыларыгар оттонор улахан хаһаайыстыбаларга суоһуур кутталлаах.

Улуустар бэйэлэрэ биэрбит сибидиэнньэлэригэр олоҕуран оҥоһуллубут сабаҕалааһынынан, былааннаммыт 434 334 туонна оттон 400 049 туонната кыбыыга киирэр кыахтаах, ол эбэтэр 92 бырыһыана. Былааннарын 10 улуус уонна “Сатай” куораттааҕы уокурук толорорго эрэллээхтэр. Саамай мөлтөх “борогунуостаахтар”: Өлөөн 200 туонна оннугар 94 туонна (47%), Муома 1 141 т – 650 т (57%), Үөһээ Дьааҥы 8 788 т – 5 273 т (60%), Усуйаана 415 т – 256 т (62%), Эбээн Бытантай 2 501 т – 1 623 т (65%), Өймөкөөн 3 660 т – 2 418 т  уонна Эдьигээн 126 т – 83 т (66%). Улахан (10 тыһ. тахса туонна) былааннаах улуустартан Кэбээйи 81, Чурапчы 83, Куорунай 84, Сунтаар 87, Уус Алдан 89 бырыһыан отторун бэйэлэрин кыахтарын булунарга суоттаналлар. Билиҥҥитэ мобильнай биригээдэлэри тэринэр туһунан сүпсүлгэн саҕалана илик.

Василий Никифоров

УлуусМедиа