Үүт соҕотуопката: сыллааҕы былаантан 60 бырыһыана туолла

Атырдьах ыйын 6 күнүнээҕи чахчынан өрөспүүбүлүкэ үрдүнэн 37 423,62 туонна үүт тутуллан, 2025 сылга былааннаммыт кээмэйтэн 60 бырыһыана туолла. Ааспыт сыл туһааннаах кэмин кытта тэҥнээтэххэ, 1 839,42 туоннанан элбэх үүт соҕотуопкаланна.

Быйыл барыта 62 777,23 туонна ыаммытынан үүтү тутар сыалга өрөспүүбүлүкэ бүддьүөтүттэн 4 млрд 309 мөл. солкуобай кэриҥэ кээмэйдээх субвенция көрүллүбүтэ. Тыа хаһаайыстыбатын уонна ас-үөл бэлиитикэтин министиэристибэтэ сыллааҕы үбүлээһинтэн 54 бырыһыана, 2 млрд 311 мөл. солкуобай, үүт соҕотуопкатынан дьарыктанар 19 улууска уонна “Дьокуускай” куораттааҕы уокурукка тиксэриллэн, тыа хаһаайыстыбатын табаарын оҥорооччулар көмөнү туппуттарын иһитиннэрэр.

СӨ бырабыыталыстыбатын 2020 сыл ахсынньы 30 күнүнээҕи 445-с №-дээх уурааҕар сөп түбэһиннэрэн, ыаммытынан үүтү учуоттааһын уонна тутуу үүт тутар пууннарга уонна астыыр-үөллүүр эбийиэктэргэ “Тутуллар үүтү учуоттааһын сервиһэ” сыыппара платформа нөҥүө ыытыллар. Итинэн үүт соҕотуопкатын үлэтигэр көрсүллэр дьайыылары кииннээһин, отчуоттааһыны аптамаакка киллэрии соруга ситиһиллэр.

Отчуоттанар нэдиэлэҕэ туруоруммут былааннарын аһара толорон иһэллэр: Мэҥэ Хаҥалас (132%), Томпо (119,8%), Чурапчы (116,8%), Кэбээйи (114,9%), Куорунай (110,8%), Хаҥалас (109,1%), Дьокуускай (108%), Сунтаар (107,8%). Ити кэмҥэ былааннарын ситиспэтилэр: Уус Маайа – 29,6%, Ленскэй – 62,1%, Үөһээ Бүлүү – 67,5%, Таатта – 80,9%, Уус Алдан – 87,8%.

Сыллааҕы былааны толорууга быйылгыттан аҥаардас үүккэ үлэлиир Мэҥэ Хаҥалас улууһа 73,6 бырыһыаннаах уһулуччу чорбойон иһэр. Сунтаар 66,4, Чурапчы 64,3, Кэбээйи 64, Өлүөхүмэ 63,5, Дьокуускай 63,1 бырыһыанныыларын кээрэттилэр. Итилэр истэригэр биирдиилээн бастыҥ көрдөрүүлээх соҕотуопсуктар – Мэҥэ Хаҥаласка “Хоту” ТХПК 80,5, “Саха төрүт астара” (ЯНП) ТХПК 74, “Чурапчы” ТХПК (Чурапчы улууһугар 2 соҕотуопкалыыр тэрилтэлээхтэр) 66,5, Өлүөхүмэҕэ “Нөөрүктээйи-2” ТХПК 70,5, Кэбээйигэ “Ворошилов” ТХПК 68,8, Дьокуускайга “Туймаада” ПК ХЭУо 68,4 бырыһыаннаахтар. Бүлүүгэ “Мастаах-Агро” ТХПК 67,1, Ньурбаҕа “Маалыкай” ТХПК 73,5 бырыһыаннарын толорон, куһаҕана суох көрдөрүүлээхтэр.

Былырыын баччаҕа соҕотуопкалаабыт үүттэрин кээмэйин соҕотохтуу соҕотуопсуктаах Үөһээ Бүлүү  улууһа 145 уонна Амма улууһа 122,6 бырыһыан куоһардылар. Мэҥэ Хаҥалас 136,7, Кэбээйи 112,1, Уус Алдан 111,3 бырыһыанныынан өрө биэрдилэр.

Отчуоттанар кэмҥэ судаарыстыбаттан өйөбүлэ суох 65,3 туонна үүт 6 улууска соҕотуопкаламмыт. Киилэ үүккэ ортотунан 26 солкуобай 2-лии харчыны төлөөбүттэр. Дуона суох кээмэйдээхтэри аахпакка туран, Бүлүүгэ “Мастаах-Агро” кэпэрэтиип 21,1, Ньурбаҕа “Илгэ” кэпэрэтиип 20,8, Хаҥаласка “Ситим” кэпэрэтиип 14,1, Тааттаҕа “Таатта” кэпэрэтиип 6,9 туонналыы үүтү кэтэх хаһаайыстыбалаах ыаллартан туппуттарын бэлиэтиибин.

Василий НИКИФОРОВ.

Хаартыска «Олекма» хаhыат.

УлуусМедиа