Тыа хаһаайыстыбатын сирин аналынан туһаммат дьонтон сирдэрин туура тутар судургутуйан, суһалсыйан турар

Бырабыыталыстыба отчуотун уонна Тыа хаһаайыстыбатын министиэристибэтин улахан мунньаҕын аайы “ынах сүөһү, сылгы иитэр бааһынайдар хаһаайыстыбаларын кэҥэтиэхтэрин сир тиийбэтэ харгыстыырын” туһунан этинэллэр. Биһиэхэ, кытыы сиргэ, уларытыы хаһан баҕарар бытааннык киирэрэ кистэл буолбатах. Россельхознадзор Амур уобалаһыгар уонна Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр салалтатын сир хонтуруолугар уонна кэтэбилигэр салаатын начаалынньыгын солбуйааччы Павла Адамова маннык быһааран кэпсээтэ:

– Арассыыйаҕа тыа хаһаайыстыбатыгар аналлаах быраҕыллан сытар сири тутан-былдьаан ылыы бэрээдэгэ 2021 с. судургутуллубута. “Тыа хаһаайыстыбатыгар аналлаах сир эргиирин туһунан” федеральнай сокуоҥҥа уонна туспа сокуон акталарыгар уларытыы киллэриллэн, 2022 сыл ахсынньы 5 күнүттэн толору күүһүнэн үлэлиир.

Сокуон саҥа балаһыанньата тыа хаһаайыстыбатын сирин, РФ сиргэ сыһыаннаах сокуоннарын кэһэн туран, туһанар эбэтэр букатын быраҕан кэбиспит бас билээччилэр уйаларыгар ууну киллэрдэ. Итинник дьонтон учаастактарын өссө эрдэ туура тутан ылыахха сөп этэ эрээри, хомойуох иһин, туһааннаах дьайыы болдьоҕо уустук уонна уһун этэ. Ол кэмҥэ сир өҥүн-түүтүн сүтэрэн, туһаттан тахсара. Эрдэ биһиги өттүбүтүттэн сир учаастага үс сыл субуруччу туһаныллыбакка сытарын бигэргэтэрбит ирдэнэрэ итиэннэ ол чахчыларынан былдьааһын болдьоҕо 6 уонна онтон элбэх сыл устата салҕанан барара.

Билигин сокуонунан федеральнай судаарыстыбаннай сир хонтуруола ыытыллар түгэнигэр сир учаастага 3 уонна онтон тахса сыл аналынан туһаныллыбакка сытар чахчытын тута бигэргэтэргэ кыах бэриллэр буолла. Ону тэҥэ тыа хаһаайыстыбатыгар аналлаах сир учаастагын былдьыыр туһунан дьыаланы суут көрөрүгэр болдьохтору кылгатыы өттүгэр ураты бэрээдэк олохтонно. Итиннэ эбии – сокуону кэһии чахчыта көһүннэҕинэ, Хамнаабат баай-дуол биир кэлим реестригэр ол бэлиэҕэ ылыллар. Оччоҕуна сокуону тутуспатах бас билээччи кэһиитин туоратыар диэри сири бас билэр быраабыттан аккаастанара эбэтэр атын категорияҕа көһөрөрө кыаллыбат.

Сир саҥа бас билээччиттэн эмиэ төттөрү тутуллуон сөп, өскөтүн кини суут быһаарыытыгар олоҕуран, туһаныллыбатын иһин былдьаммыт сири ылан баран, ылбыт кэмиттэн биир сыл устата анаммыт сыалынан туһаммат буоллаҕына.

Хонтуруоллуур-кэтээн көрөр дьаһаллар түмүктэринэн сокуону кэһии түбэлтэтэ көһүннэҕинэ, Россельхознадзор булгуччулаах ирдэбиллэри кэһии чахчыларын туоратарга 9 ыйтан 1 сылга диэри болдьохтоох сэрэтэр суругу туттарар. Ыйыллыбыт болдьох устатыгар толорботоҕуна, кэтээн көрөр биэдэмистибэ сири бас билээччи сокуону кэспитин туораппатаҕын бигэргэтэр матырыйаалы субъект ситэриилээх былааһын уорганыгар тиксэрбитин суукка биэрэр. Ону тэҥэ Россельхознадзор ол сир учаастагын былдьыыр туһунан дьыаланы суут көрөн быһаарыы таһаарыар диэри ханнык даҕаны дьайыыны оҥорор сатамматын туһунан Росреестрга сайабылыанньа биэрэр.

Биһиги өрөспүүбүлүкэбитигэр, билиҥҥи туругунан, 2 сир учаастага Ленскэй улууһугар былдьаммыт. Онон муус оннуттан хамнаата. Сири сокуоннайа суох туһанааччылар эбэтэр туһаммакка, быраҕан сытыарар сирдээх табаарыстар, мантан инньэ бэйэ бодоҕутун тардыннаххытына табыллар. Дүлүҥ хайа муҥун сынньанна, сүгэ түһэрэ түргэтээбит бадахтаах.

Василий Никифоров

УлуусМедиа