Үүт соҕотуопката: сыллааҕы былаантан 70-тан тахса бырыһыана туолла
Атырдьах ыйын 27 күнүгэр түмүллүбүт чахчынан өрөспүүбүлүкэ үрдүнэн 45 707 туонна үүт тутуллан, 2025 сылга былааннаммыт кээмэйтэн 72,8 бырыһыана туолла. Ааспыт сыл туһааннаах кэмигэр 42 967 туонна соҕотуопкаламмыта. Онон үүтү тутуу хаамыыта былырыыҥҥытааҕар тэтимнээх.
Быйыл барыта 62 777,23 туонна ыаммытынан үүтү тутар сыалга өрөспүүбүлүкэ бүддьүөтүттэн 4 млрд 309 мөл. солкуобай кэриҥэ кээмэйдээх субвенция көрүллүбүтэ. Тыа хаһаайыстыбатын уонна ас-үөл бэлиитикэтин министиэристибэтэ сыллааҕы үбүлээһинтэн 54 бырыһыана, 2 млрд 311 мөл. солкуобай, үүт соҕотуопкатынан дьарыктанар 19 улууска уонна “Дьокуускай” куораттааҕы уокурукка тиксэриллэн, тыа хаһаайыстыбатын табаарын оҥорооччулар көмөнү туппуттарын иһитиннэрэр.
СӨ бырабыыталыстыбатын 2020 сыл ахсынньы 30 күнүнээҕи 445-с №-дээх уурааҕар сөп түбэһиннэрэн, ыаммытынан үүтү учуоттааһын уонна тутуу үүт тутар пууннарга уонна астыыр-үөллүүр эбийиэктэргэ “Тутуллар үүтү учуоттааһын сервиһэ” сыыппара платформа нөҥүө ыытыллар. Итинэн үүт соҕотуопкатын үлэтигэр көрсүллэр дьайыылары кииннээһин, отчуоттааһыны аптамаакка киллэрии соруга ситиһиллэр. Өрөспүүбүлүкэ үрдүнэн 47 тэрилтэ үүтү тутар уонна учуоттуур.
Отчуоттанар кэмҥэ бу нэдиэлэҕэ туруоруммут былааннарын аһара толорон иһэллэр: Мэҥэ Хаҥалас (126%), Чурапчы (120,2%), Томпо (117,4%), Кэбээйи (110,9%), Куорунай (109,9%), Сунтаар (102,5%), Хаҥалас (102,5%), Дьокуускай (102,1%).
Сыллааҕы былааны толорууга быйылгыттан аҥаардас үүккэ үлэлиир Мэҥэ Хаҥалас улууһа 88,9 бырыһыаннаах уһулуччу чорбойон иһэр. Амма 81,7, Чурапчы 81,3, Куорунай 77,6, Өлүөхүмэ 75,4, Сунтаар уонна Бүлүү 75,3-түү, Кэбээйи 75,1, бырыһыанныыларын кээрэттилэр.
Үүт соҕотуопкатынан Дьокуускайы ааҕан туран, 20 муниципальнай тэриллии дьарыктанар буоллаҕына, баһыйар өттүлэрэ киилэ үүт иһин 80-нуу солкуобайы төлүүллэр. Мантан 65 солкуобайа – өрөспүүбүлүкэ бүддьүөтүттэн тиксэриллэр субсидия, оттон 15 солкуобайа – соҕотуопсук бэйэтин үбэ, ол эбэтэр атыылаһар сыаната.
Сорохторго “үүт харчыта” балачча үрдүк: Мииринэйгэ “Новай” ХЭУо 120 солк. (65 + 55), Дьокуускайга 104,7 солк. (65 + 40), Үөһээ Бүлүүгэ соҕотох соҕотуопсук “Үөһээ Бүлүүтээҕи” ХЭУо 100 солк. (85 + 15), Мэҥэ Хаҥаласка 96,3 солк. (78 + 18,3), Бүлүүгэ 90,6 солк. (75 + 15,5) туталлар. Көстөрүн курдук, улуустар субвенция ыстаапкатын быйылгыттан бэйэлэрэ олохтуур боломуочуйаламмыттарынан, “атыылаһар сыана” эрэ буолбакка, субсидя кээмэйэ эмиэ уратылаһар. Быйыл саамай улахан ыстаапкалаах – Үөһээ Бүлүү (85 солк.), иккис – Мэҥэ Хаҥалас (78), үһүс – Бүлүү (75), төрдүс – Хаҥалас (70).
Василий НИКИФОРОВ
Хаартыска: «Өлүөхүмэ» хаһыат
заготовка молока