Петр Адамов дьиҥнээх буойун, туруу үлэһит этэ
Ньиэмэс фашистарын утары хааннаах кыргыһыы буолбута үһүс сылыгар барбыта. 1944 сыл бэс ыйыгар Чакыр нэһилиэгин дьоно үс бастыҥ ыччаттарын П.Е. Адамовы, П.А. Михайловы, Д.И. Гурьевы сэриигэ атаарар буолбуттара, диэн «Саҥа олох» хаһыат суруйар.
Кинилэр борохуотунан Усольеҕа диэри айанныыллар. Салгыы сэриигэ барааччылары үгүстэрин түмпүт Мальтаҕа сатыы тиийэллэр. Онно арҕааҥы, илиҥҥи фроннарга анаталааһын буолар.
Биһиги кэпсиир киһибит Адамов Петр Егорович илиҥҥи фроҥҥа 982-с стрелковай полк 8-с стрелковай ротатыгар түбэһэр. Байыаннай үөрэҕи барар. Ол сулууспалыы сылдьан Чакыртан биир дойдулааҕын Иван Дмитриевиһи көрсөн үөрүү-көтүү буолар.
Японияны утары сэрии 1945 сыл атырдьах ыйын 8 күнүгэр саҕаланар. Миномет наводчигын идэтин баһылаабыт Петр Егорович сэриилэһэр чааһын Хайлар туһаайыытынан ыытыллар. Маҥнайгы кирбиигэ таанкалар, онтон пехота, ол кэнниттэн минометнай артиллерийскай чаастар бараллар. Өстөөх күүстээх бөҕөргөтүнүүлэрэ биһиги сэриилэрбит артиллерияларын уотуттан күдэҥҥэ көтөллөр. Биһиэннэрэ тохтоло суох кимэн иһэллэр.
Манчжурияҕа киирбиттэрин кэннэ Петр Егровиһы эппиэттээх эбийиэги – трансформаторнай станцияны харабыллааһыҥҥа туруораллар. Ити 1945 сыл атырдьах ыйын 26 күнэ этэ. Бу дойду түүнэ ытыс таһынар ыас хараҥа. Ити сылдьан эмискэ элетротокка оҕустарар, илиитин, атаҕын былдьатар, өйүн сүтэрэр. Табаарыстара кэлэннэр буорга көмөллөр. Хас да куораттарынан эмтэнэн арыый да буолан 1946 сыллаахха тохсунньуга дойдутугар эргиллэр.
Кэлээт даҕаны Петр Егорович төрөөбүт нэһилиэгэр Яковлев аатынан колхуоска бастаан ферма сэбиэдиссэйинэн, оттон 1947 сылтан ыла бу колхуос буҕаалтырыттан саҕалаан биэнсийэҕэ тахсыар диэри 40-ча сыл устата Субуруускай аатынан, ССКП XХII сийиэһин аатынан колхуостарга, кэлин Эрилик Эристиин аатынан сопхуоска кылаабынай буҕаалтырынан үлэлээбитэ. Аҕа дойдуну көмүскүүр Улуу сэрии 1-кы истиэпэнэ уордьаннаах, “Японияны кыайыы иһин” онтон да атын мэтээллэрдээх буойун уһун кэмнээх үтүө суобастаах, ситиһиилээх үлэтин иһин икки төгүллээн “Үлэҕэ килбиэнин иһин” мэтээллэринэн наҕараадаламмыта.
Кэргэнэ Мотрена Николаевна – эмп үлэһитэ этэ. Адамовтар үс оҕоломмуттара, элбэх сиэннээхтэр. Улахан уоллара Евгений оробуочайдаабыта, кыра уол Владимир зоотехник идэтин баһылаабыта онтон кыыстара Аграфена аҕатын идэтигэр уһуйуллан үрдүк үөрэхтээх буҕаалтыр буолбута.
Петр Егорович олоҕун тиһэх сылларыгар диэри көмүскээбит олоҕор ньир-бааччы олорон хаһаайыстыбатынан дьарыктаммыта, сиэннэрин биэбэйдээбитэ.
Сэмэн ЖЕНДРИНСКЭЙ
ВОВвосточный фронт