Анаабыр балыксыттара «Үрүҥ көмүс тугунок» күрэххэ күөн көрүстүлэр

Балаҕан ыйын 12 күнүгэр Анаабыр өрүс кытылыгар өлгөм балык бултаах улуус хорсун-ходуот балыксыттарыгар анаммыт «Үрүҥ көмүс тугунок» диэн олус интэриэһинэй күрэх буолан ааста. Тэрээһини улуус дьаһалтата уонна «Алмаас» култуура киинэ көҕүлээн ыыттылар, диэн «Анаабыр уоттара» суруйар.

Күрэх сыалынан-соругунан олохтоохтор төрөөбүт дойдуларыгар бэриниилээх буолууларын, айылҕа сокуонун уонна чөл олоҕу тутуһууну, Анаабыр түөлбэтин сиэрин-туомун үйэтитиини, булт-алт, балыктааһын үгэстэригэр ыччаты уһуйууну, аһаҕас, сиэрдээх күөн-көрсүүнү тэрийиини уонна дьиэ кэргэн сомоҕолоһуутун ситиһии буолла.

Кыттааччылар киэһэ алта чааска ох курдук оҥостон муһуннулар. Күрэх саҕаланыан иннинэ Анаабырдааҕы кыра уйуктаах уу аалын судаарыстыбаннай инспекциятын (ГИМС) инспектора, кылаабынай судьуйа Николай Павлович Иванов ууга сэрэхтээх буолуу ирдэбилин билиһиннэрдэ.  Уопсайа биэс хамаанда кыттыыны ылла. Олорор дьиэ уонна коммунальнай өҥө, уотунан хааччыйар тэрилтэлэртэн үс хамаанда, Сааскылаах орто оскуолатыттан «Чолбон» уонна «Доҕордуулар» хамаанда туруннулар. Балаһыанньаҕа олоҕуран, хамаанда аайы үс улахан киһи уонна 12 сааһыттан үөһэ саастаах биир оҕо кытынна.

Бастаан спорт көрүҥнэригэр күрэхтэһии ыытылынна. Манна хамаандалар 400 миэтэрэҕэ сүүрдүлэр, ох саанан ыттылар итиэннэ туу хайыһардаах сүүрүүгэ уонна канааты тардыыга кииристилэр. Кыттааччылар кыайыыга дьулуһуулара манна чаҕылхайдык көһүннэ. Илин — кэлин түсүһэн, сүүрэн — көтөн кытаанах киирсии буолла. Бу кэннэ тугунок тутуутун күрэҕэр кыттааччыларга икки чаас бэрилиннэ.  Хойутааһына суох киэһэ уон чааска миэстэлэригэр баар буолуохтаахтар, биир да мүнүүтэнэн бытаарбыт хамаанда булдуттан 100 гр ыстарааптанар диэн сэрэттилэр.

Уолаттар быыһыыр сэлиэччиктэрин кэтэн, тыыларыгар сүүрүүнэн тиийэн балыктыахтаах сирдэригэр өрүс устун ойута турдулар. Бу кэмҥэ ыалдьааччыларга туспа күөгү күрэҕэ тэрилиннэ. Ким баҕалаах кыттан, икки чаас иһигэр элбэх балыгы туппут кыайыылаах аатын сүктэ.

Хата халлаан бу күн туран биэрдэ. Култуура үлэһиттэрэ балаакка тардынан, дэлэй астаах остуол тэрийэн чэйдэттилэр. Бириэмэ атааран оонньуу-көр ыытылынна. Ол курдук, икки чаас биллибэккэ ааһа оҕуста. Халлаан хараҥарыыта биирдиилээн мотуордар биэрэккэ тигистилэр. Туппут балыктарын ыйааһыннаан, кыайыылаахтары быһаардылар.

Күрэх түмүгүнэн «Саамай бөдөҥ балык» анал ааты ОДьКХ бастакы хамаандата сүктэ. «Ыалдьытымсах, сиэрдээх дьон» ааты «Чолбон» хамаанда ылла. «Аҕа саастаах балыксыт» аакка Платонов Дмитрий Николаевич тигистэ. «Эдэр эрчимнээх балыксытынан» Дьяконов Мичил ааттанна уонна «Күөгү балыга» анал ааты Дьяконова Светлана Александровна сүктэ. Спортивнай күрэххэ ОДьКХ иккис хамаандата кыайда. Күрэх бары кыттааччылара сыаналаах бириистэринэн наҕараадаланнылар.

«Үрүҥ көмүс тугунок» кыайыылаахтара ааттаналларын бары долгуйа кэтэстибит. Сүрүн бириистэринэн бастакы миэстэ иһин 200 лиитэрэ бэнсиин, иккис миэстэҕэ — 120 лиитэрэ  уонна үһүс миэстэҕэ 80 лиитэрэ бэнсиин буолла. Ол курдук, бочуоттаах үһүс миэстэни ОДьКХ хамаандата, иккис миэстэни «Чолбон» ыллылар. Муҥутуур кыайыылааҕынан «Доҕордуулар» хамаанда ааттанна. Бултаммыт көмүс хатырыктааҕынан олохтоох ытык кырдьаҕастары, тыыл бэтэрээннэрин уонна сэрии оҕолорун күндүлээтилэр.

Мария Яроева

УлуусМедиа