Достоевскайы, башкир уонна казаах суруйааччыларын «Чолбон» сурунаал сахалыы саҥарта
Балаҕан ыйын 29 күнүгэр, Аан дойдуга Тылбаасчыт күнүн көрсө, «“Чолбон” сурунаал тылбаас салаатын 1 сыллаах үлэтэ» төгүрүк остуола буолла. Тэрээһини сүрүннээбит «Чолбон» сурунаал бас эрэдээктэрэ Гаврил Андросов М.Горькай аатынан Литература институтун тылбаас салаатын бүтэрэн кэлбит Анастасия Еремеева уонна Лилия Иванова үлэлээбит бастакы сылларын түмүктүүр кэпсэтии буоларын бэлиэтээтэ.
Эрэдээксийэттэн уһуйааччы быһыытынан сыһыарыллыбыт бас эрэдээктэри солбуйааччы Данил Макеев билиһиннэрбитинэн, Анастасия Еремеева башкир бөдөҥ прозаига, Башкортостан Өрөспүүбүлүкэтин суруйааччыларын сойууһун бэрэссэдээтэлэ Айгиз Баймухаметов “Көтөр буолан эргиллиэм” сэһэнин, казах биллиилээх суруйааччыта Абдилбек Салыкбай “Иккиэйэҕин түлэй түүҥҥэ”, Россия суруйааччыларын сойууһун Эдэр литератордарын сүбэтин Иркутскайдааҕы салаатын салайааччы Юрий Харлашкин “Сүктэр кыыс”, Ленскэй олорор нуучча суруйааччыта Михаил Сиванков “Ирдэбил”, Алдантан Елена Овчарова “Харыйа” кэпсээннэрин тылбаастаабыт. Оттон Лилия Иванова сыл усталаах үлэтигэр Федор Достоевскай “Таҥара харыйатыгар кэлбит уол”, Россия суруйааччыларын сойууһун быһаарыытынан дойду бастыҥ эдэр суруйааччытынан ааттаммыт Юрий Лунин “Ферфель балык”, Чувашия Өрөспүүбүлүкэтээҕи медиа-киинин дириэктэрэ Дмитрий Моисеев “Баһаар кэнниттэн”, Сэбиэскэй Сойуус биллиилээх мультипликатор режиссера Владимир Сутеев “Харыйа” остуоруйатын курдук бэйэ-бэйэлэригэр майгыннаспыт айымньылар киирбиттэр. Ону тэҥэ Анал байыаннай дьайыыга сыһыаннаах кыргыһыы хонуутугар сырдык тыынын толук уурбут поэт уонна буойун Алексей Полубота “Донбасстан иккиэйэх”, Россия суруйааччыларын сойууһун Кубаннааҕы салаатын бэрэссэдээтэлэ Светлана Макарова-Гриценко саха саллаатын туһунан “Баай”, татаар прозаига Равиля Шайдуллина-Мурат “Сибэкки хараҕын уута” кэпсээннэрин сахалыы саҥардыбыт.
Данил Николаевич: «Бу тылбаастары түмэр эбитэ буоллар син обургу уонна кэрэхсэбиллээх кинигэ тахсыах этэ. Кыргыттар тылбаастаабыт хас биирдии айымньыларын бас эрэдээктэр Гаврил Андросов, корректор Анна Прудецкая уонна мин буоламмыт бэйэлэрин кытары ааҕан, ырытан, тылын-өһүн чочуйан үлэ бөҕөтүн көрүстүбүт», – диэн ырытыытын түмүктээтэ.
М. Горькай аатынан Литература институтун доцена Аита Шапошникова көччөх гынан көтүппүт оҕолорун оҕолорун Москва куораттан эҕэрдэлээтэ. Кини кыргыттар үөрэхтэрин бүтэрээт “Чолбон” эрэдээксийэтин курдук үтүө үгэстээх тэрилтэҕэ түбэһэн үлэлии сылдьалларынан, салайааччылар Г.Г. Андросовка уонна Д.Н.Макеевка махтанарын биллэрдэ.
«Сахабэчээт» тэрилтэ генеральнай дириэктэрэ Ньургуйаана Стручкова сөбүлэсиһии быһыытынан Литература институтун бүтэрбит кыргыттары үлэҕэ ылбыттарын кэпсээтэ уонна сүүс сыллаах историялаах сурунаалга уус-уран тылбаас өрүү баарын бэлиэтээтэ уонна эдэр идэтийбит үлэһиттэр бу хайысханы өссө сайыннаралларыгар эрэнэрин эттэ.
Литература институтугар сахалыы тылбаас бөлөҕүн арыйсыбыт «Саха суруйааччыта» ассоциация бэрэссэдээтэлэ, филология наукатын кандидата Олег Сидоров: «Кэнэҕэһин Настялаах Лиля омук тылларын баһылаан, быһа тылбаастыырга ылсаллара буоллар өссө үчүгэй буолуо этэ», – диэн кичэмэ санаатын үллэһиннэ.
М.К.Аммосов аатынан ХИФУ тылбаас уонна стилистика кафедратын доцена, филология наукатын кандидата Акулина Васильева эдэр тылбаасчыттарбыт үлэлэрин сиһилии ырытта уонна: «Амма Аччыгыйын саҕаттан улахан айымньылары сахалыы саҥардан тылбытын имитэн-хомутан кэлбиппит. Тылбаас эйгэтин кэҥэтэргэ салгыы үлэҕит тахсыылаах буоллун» – диэн алгыһын эттэ.
«Чолбон» сурунаал тылбаас салаатын эрэдээктэрдэрэ Лилия Иванова уонна Анастасия Еремеева харда тылларыгар сахалыы тылбаас эйгэтигэр киирэн, эрэдээксийэ үлэтин ымпыгын-чымпыгын баһылаан эрэллэрин, үлэлэринэн киэн тутталларын кэпсээтилэр.
Түмүккэ бас эрэдээктэр Гаврил Андросов маннык сурунаал тылбааска анаммыт үлэтигэр төгүрүк остуолу ыытары үгэскэ кубулутарга санаа баарын, эдэр тылбаасчыттар сайдалларыгар маннык тэрээһиннэри ыытар суолталааҕын бэлиэтээтэ.
Туйаара Павлова
Чолбон