Литература музейыгар кириитик Николай Рыкуновка аналлаах түһүлгэ ыытылынна
П.А.Ойуунускай аатынан Литература музейыгар «Саха литературата аныгы хараҕынан: айымньы, кириитикэ, сырдатыы» диэн литература кириитигэ Николай Рыкунов төрөөбүтэ 45 сылынан кэпсэтии түһүлгэтэ «Чолбон» сурунаал бас эрэдээктэрэ Гаврил Андросов, музей дириэктэрэ Рустам Каженкин тэрийиилэринэн буолан ааста.
Кылгас олоҕор үлүмнэһэн үлэлээбит, айбыт-туппут литература кириитигэ, телесуруналыыс, Россия суруйааччыларын сойууһун чилиэнэ Николай Рыкунов – саха литературатын кэрэхсиир, манна идэтийэр дьоҥҥо бэлиэ аат. Кини ырытыылара саха литературатын кэлиҥҥи кэмин анааран көрдөрүүгэ тирэх буолаллар.
Гаврил Андросов киирии тылыгар маннык эттэ:
– Доҕорбут Коля литератураҕа сулууспаны ындыы оҥостон олорбута. Ис дууһатыттан саха литературата киэҥ араҥаҕа тарҕанарыгар баҕарар буолан, билиҥҥи тэтимнээх сайдыы технологияларын туһанар суоллары көрдүүрэ. Ол курдук, 2015 сыллаахха саха литературатын порталын оҥорор идеяны көтөҕө сылдьыбыта.
СӨ Духуобунаска академиятын вице-президенэ, норуот суруйааччыта Николай Лугинов: «Коля элбэҕи ааҕар, ол аахпытын үчүгэйдик иҥэринэр, элбэхтик ырыҥалыыр буолан, наһаа түргэнник сайдыбыта», – диэн бэлиэтээтэ уонна кини «Чыҥыс Хаан ыйааҕынан» трилогиятын сүрдээх мындырдык ырыппытын махтанан аҕынна. Манна даҕатан аҕыннахха, Николай Рыкунов СӨ тылбааска судаарыстыбаннай программатын сүрүннүүр Николай Лугинов салалтатынан «Писатели земли Олонхо» серияҕа саха уонна хотугу аҕыйах ахсааннаах төрүт омуктар классик суруйааччыларын нууччалыы тылбаастарын кинигэлэрин бэлэмнэһэн улахан буһуу-хатыы, үөрүйэх оскуолатын ааспыта.
Норуот суруйааччыта Елена Слепцова-Куорсуннаах:
– Наһаа түргэнник тыыллан-хабыллан кириитикэҕэ сайдан испитэ. Мин «Муустаах ырай» сэһэммин ырыппыта, «Аан талҕа» романым ис хоһоонун арыйар кыра киинэни устан саха телевидениетигэр таһаарбыта. Ылсыбытын барытын сөрү-сөптүк оҥорор, үлэһит бастыҥа этэ, –диэн алтыһан ааспыт түгэннэрин кэпсээтэ.
Өймөкөөнтөн төрүттээх эбээн учуонайа уонна поэта Варвара Белолюбская-Аркук:
– Чысхааны ырытыан иннинэ суруйааччы улууһугар сылдьан, эйгэтин билсэн кэлбитэ. Кини ырытар суруйааччытын өйүн-санаатын, тус санаатын көрөн олорор курдук буолуохтааҕын үчүгэйдик өйдүүрэ, – диэн бэлиэтээн туран, Николай суруйааччы Чысхаан «Саха литературатыгар уочаркаларын» урукку алпаабыттан аныгыга көһөрөн бэчээттээн кинигэ оҥорон таһаарбыт өҥөлөөҕүн аҕынна. Эдэр суруйааччы бу кинигэни бэйэтэ сүүрэн-көтөн, Өймөкөөн улууһун дьаһалтатын кытта үлэлэһэн таһаарбыта кэрэхсэбиллээх.
Коля үөлээннээҕэ, П.А.Ойуунускай аатынан Саха театрын литература салаатын сэбиэдиссэйэ, суруйааччы Надежда Ильина: «Доҕорбут биһиги айар дьоҕурбут сайдарыгар баҕарара, суруйарга көҕүлүүрэ», – диэн махтанарын эттэ.
Нам улууһун Партизаныттан бу тэрээһиҥҥэ кытта кэлбит ийэтэ Екатерина Петровна уола өрүү иллэҥэ суох саҥаттан саҥаны ылсан, умсугуйан туран үлэлээбитин, кылгас үйэлэнэрин сэрэйбит курдук балыыһаҕа бириэмэтин бараабакка, айа-тута сылдьыбытын уйадыйа-уйадыйа сэһэргээбитэ ахтыы киэһэтин олус истиҥ оҥордо.
«Биллиилээх суруйааччылар биографиялара» рубрикаҕа Рустам Николаевич «Николай Рыкунов. Кириитик олоҕун суһума» диэн бэйэтэ суруйбут ыстатыйалаах «Чолбон» сурунаал алтынньытааҕы нүөмэрин Екатерина Петровнаҕа туттарда.
Манан даҕатан эттэххэ, Нам улууһун дьоно-сэргэтэ чаҕылхай ыччатын Николай Рыкунову умнубат. Бу тэрээһиҥҥэ төрөөбүт Партизан нэһилиэгин баһылыга Алексей Зырянов салайан делегациянан кытыннылар. Оскуола дириэктэрэ Надежда Аммосова суруйааччы аатын үйэтитэн оскуола библиотекатыгар иҥэрэр былааннаахтарын биллэрдэ. Намтан Н.М. Рыкунов аатынан киин библиотека дириэктэрэ Майя Софронова улуус айар куттаах дьонун түмэн аҕалан кытыннарда.
Туйаара Павлова
ЛитератураЧолбон