Үйэ анараа өттүгэр бастакы дьарапылааҥҥа – П. Ойуунускай
«Сопвич” диэн дьарапылааны 1917-1923 сс. Россияҕа лицензиянан оҥорон таһаарбыттара. Бу Англия констуктора Томас Сопвич оҥорбут биир мотуордаах бипланнарын өссө Бастакы аан дойду сэриитигэр дойдубут авиатордара бэлиэтээн кэрэхсээбиттэрэ.
Саха сиригэр бастакы дьарапылааны “Пролетарий” борохуот баарсатынан тиэйэн аҕалбыттар. «Добролет» диэн салгын флотун Сибиирдээҕи доҕотторун уопсастыбатын инструктора Борис Семенович Масленников, летчик Петр Фадеев, бортмеханик Иван Михайлов уонна Иркутскай күбүөрүнэтээҕи ОДВФ сэкирэтээрэ ОДВФ Виктор Брузгулис кэлбиттэр.
Алтынньы 4-8 күннэригэр Даркылаах бириистэнигэр дьарапылааны көтүтэргэ бэлэмнээбиттэр. Ол туһунан алтынньы 7 күнүгэр “Автономная Якутия” хаһыат суруйбут. Лоп курдук биир үйэ анараа өттүгэр 1925 с. алтынньы 8 күнүгэр күнүс биир чааска бастакы дьарапылаан летчик Петр Фадеев көтүтүүтүнэн Даркылаахтан Дьокуускай Күөх хонуутугар баран түспүт. Киин куорат олохтоохторо бу сүҥкэн историческай событиены көрөөрү Күөх хонууга тоҕуоруһа мустубуттар. Бастакы дьарапылааҥҥа ЯЦИК Бэрэссэдээтэлэ П.Ойуунускай, гражданскай сэрии Дьоруойа Г.Егоров уонна бааһынай А.Дмитриева буолбуттар.
Киэһээ үөрүүлээх мунньах тэриллибит. Бу мунньахха П. Ойуунускай, М. Аммосов тыл эппиттэр.
Биир пассажиры уонна почтаны тиэйэн бастакы дьарапылаан Дьокуускайтан Покровскайга көтөн эргиллибит. Кэлин атын улуустарга көппүт.
Саха АССР үрдүкү салататын «Сибавиахимҥа” бу дьарапылааны САССРга биэрэргэ көрдөһүүтүнэн, сэтинньи 17 күнүгэр Максим Аммосов уонна “Сибавиахимтан” Борис Масленников агы баттааннар, дьарапылаан САССРга бэриллибитэ. Ити курдук Саха сиригэр салгын транспорын суолун сайдыыта саҕаламмыта. Бастакы дьарапылаан кэлиитин туһунан саха норуодунай суруйааччыта Д.К. Сивцев-Суорун Омоллоон “Бастакы дьарапылаан” диэн айымньыны суруйбута. Манна бу түгэни уус-уран айымньы гынан кэпсээбитэ уонна оччотооҕу дьон хайдах ылыммытын — дьарапылааны хаһан да харахтаабатах, араас сайдыыны билбэтэх дьон, халааҥҥа дьарапылаан көтөн иһэрин аан бастаан көрөн, Липпииһэп ойуун дүҥүрэ тыаһаан, тимир кириэс көтөн иһэр диэн уолуйа куттанан, үгэххэ-күкүүргэ түһэн саспыттарын туһунан ойуулаабыта.
Билигин Дьокуускайдааҕы салгын порда Платон Алексеевич Ойуунускай аатын сүгэр.
Валентина Бочонина
Хаартыска: namlib.ru
Платон Ойунский