“Сүөһү-сылгы кыстыга ортотук ааһан иһэр”: Николай Афанасьев

Саха сирин киин уонна Бүлүү сүнньүнээҕи улуустарыгар сүөһү-сылгы кыстыга кыһыҥҥы эрэсиимигэр сэтинньиттэн саҕалаан киирбитэ. Улуустартан түмүллүбүт дааннайдарга сигэннэххэ, бу ый 13 күнүнээҕи туругунан, хотоҥҥо 183 870 ынах сүөһү, ол иһигэр 67 017 ынах, кыстаан турар. Сыһыыга 226 654 сылгы, ол иһигэр 116 380 биэ, сылдьар.

Былырыын баччаҕа отчуоттаммыт сыыппаралары кытта тэҥнээтэххэ, бары киэптээх хаһаайыстыбалары холбоон, ынах сүөһү (ол иһигэр ынах) ахсаана 3,7-лии бырыһыан аҕыйаабыт. Дьиҥинэн, быйыл 53 291 ньирэй төрөөн, төрүөх биэриэхтээх ынахтан 79,5 бырыһыана (2024 сылга 77,5% этэ)  төрөөбүтүн үрдүнэн былырыыҥҥы көрдөрүүттэн 1,2 бырыһыанынан итэҕэс. Бүттүүн сүөһү, ол иһигэр төрүүр-ууһуур аналлаах ынах төбөтө сылтан сыл сарбыллан иһэрэ түмүк көрдөрүүгэ охсор.

Сылгы, ол иһигэр биэ эмиэ туһааннааҕынан 1,3 уонна 4,5 бырыһыанныынан көҕүрээбиттэр. Быйыл биэ ууланан төрүөх биэриитэ арыычча ордук: 59 оннугар 59,8 бырыһыана. Ол гынан баран, 69 590 кулун төрөөтөр даҕаны, ааспыт сыл баччаҕа баартан 3,2 бырыһыанынан итэҕэс. Төрүөтэ эмиэ сылгы, ол иһигэр биэ ахсаана сыыйа аҕыйаан иһэрэ сабыдыаллыыр, таҥнары тардар.

Улуустартан отчуоттуулларынан, бу кэмҥэ 787 сылгы (бүттүүн ахсаантан 0,3 бырыһыана) эбии аһатыыга киирбит. Ити, сүнньүнэн, кыстык саҕаланыытыгар хаар халыҥнык түспүт хотугу улуустар нэһилиэктэригэр сылгылаахтар ынахтыы аһатарга күһэлиннилэр. Тыа хаһаайыстыбатын уонна ас-үөл бэлиитикэтин миниистирин солбуйааччы Николай Афанасьев сэтинньи 18 күнүгэр куйаар ситимигэр холбоммут улуустардааҕы тыа хаһаайыстыбатын салайааччыларын кытта мунньахтыырыгар быйылгы 2025 – 2026 сыллардааҕы кыстык хаамыытын ортонон сыаналаата.

Санатыстахха, Сахастат дааннайынан  кыстыкка киирэр сахха, бу дьыл алтынньы 1 күнүнээҕи туругунан, 198 237 ынах сүөһү, ол иһигэр 67 830 ынах уонна 232 466 сылгы бааллара. Николай Степанович этэринэн, сылгы бүттүүн ахсааныттан идэһэҕэ 45 тыһ. төбө, сүрүннээн, убаһа өттө туттуллан, 173 тыһыынчаттан тахсата кыстатыллыахтаах. Ынах сүөһү 154 395, ол иһигэр ынаҕа – 66 тыһ. кэриҥэ, хотоҥҥо бэлэм аһылыкка туруохтара.

Отчуоттанар кэмҥэ сүөһү-сылгы дороххой аһылыгар 383,4 тыһ. туонна от (кыстыкка киириигэ бэлэмнэммиттэн  89,10 бырыһыана) уонна сүмэһиннээх аһылыгар 28,8 тыһ. туонна сиилэс (93,8 бырыһыана), 14,1 тыһ. туонна сенаж (95,9 бырыһыана) хаалбыттар. Маныаха сиилэс былаана 127 бырыһыан (30 718 туонна) уонна сенажка былаан 110 бырыһыан (14 783 туонна) толоруллубуттара. Онон быйылгы кыстык мантан инньэ айылҕабыт тосту-туора быһыыламматаҕына,  быр-бааччы ааһар чинчилээх. Арай, хаар халыҥнык түһэн, сылгы кыстыгар моһуоктары көрсөн эрэр хотугу улуустарга – Абыйга, Муомаҕа, Үөһээ Дьааҥыга, Эбээн Бытантайга оту тиэйиигэ көмө оҥоһуллуоҕа. Үбэ-харчыта кэлэр сыл бүддьүөтүттэн көрүллэрин миниистири солбуйааччы иһитиннэрдэ. Оттон Өймөкөөҥҥө кыһыҥҥы суол турдаҕына, аҕыйах массыына от ситэри тиэрдиллэрэ эрэ хаалан турар.

Василий Никифоров    

Хаартыска: «Эркээйи» хаһыат

УлуусМедиа