Сүөһү-сылгы кыстыга: дьыл туоруур аһылык баар. Арай, “Хорриот” харгыстанна

Улуустартан түмүллүбүт отчуоттарынан сирдэттэххэ, бу дьыл ахсынньы 4 күнүнээҕи туругунан, өрөспүүбүлүкэ бары киэптээх хаһаайыстыбаларыгар 158 316 ынах сүөһү (лоп курдук биир нэдиэлэ анараа өттүгэр 178 013 төбө баара) уонна 193 427 сылгы (нэдиэлэ анараа өттүгэр 216 841 төбө этэ) кыстаан тураллар.

Омос көрдөххө, нэдиэлэ иһигэр сүөһү-сылгы ахсаана лаппа көҕүрээбит курдук эрээри, ааспыт сыл туһааннаах кэмигэр отчуоттаммыты кытта тэҥнээтэххэ, ынах сүөһү бүттүүн ахсаана 1,2, ол иһигэр ынах (билигин хотоҥҥо 64 064 ынах турар) 1,7 бырыһыанныынан итэҕэстэр. Оттон бу дьыл сэтинньи 13 күнүнээҕи отчуот дааннайдарыгар эргилиннэххэ, ынах сүөһү уонна ол иһигэр ынах ахсааннара 3,7-лии бырыһыанынан аҕыйах этилэр. Тыа хаһаайыстыбатын уонна ас-үөл бэлиитикэтин министиэристибэтин тустаах исписэлиистэрэ этэллэринэн, улуустартан эккэ туттуллубут сүөһү-сылгы дааннайдарын дьэ күргүөмүнэн киллэрэн эрэллэр, ол иһин эмискэ элбэх төбө көҕүрээбит курдук эбит. Ону дьыл хойутаан, идэһэлэнии тардыллыбытынан быһаарыахха сөп. Санатыстахха, министиэристибэ былаанынан саҥа 2026 сылга өрөспүүбүлүкэбит 154 395 ынах сүөһүлээх, ол иһиттэн 65 934 ынахтаах, үктэниэхтээх.

Биир күдьүс итиннэ сыһыаран бэлиэтээтэххэ, 173 109 сылгы кыстатыллара былааннанар. Ол эбэтэр өссө даҕаны 20 тыһыынча кэриҥэ сылгы эккэ туттуллара хаалла. Былырыыҥҥы туһааннаах кэм көрдөрүүтүн кытта тэҥнээтэххэ, сылгы бүттүүн ахсаана 1,9 бырыһыанынан чорбойор эрээри, төрүөх биэриэхтээх биэ төбөтө 4,9 бырыһыан көҕүрээбит (билигин 115 029 биэ кыстаан турар). Биир нэдиэлэ анараа өттүгэр 1 039 сыспай сиэллээх эбии аһатыыга киирбит эбит буоллаҕына, билигин – 3 577 төбө. Бу сылгы бүттүүн ахсаанын 1,8 бырыһыаныгар тэҥ.

Быйылгы кыстыкка хаһаайыстыбалар былырыыҥҥы быйаҥтан курулаабыт 16 906 туонна оттуун 430 345 дороххой аһылыктаах киирбит буоллахтарына, отчуоттанар кэмҥэ 350,4 тыһ. туонна от (81,4 бырыһыана) итиэннэ сүөһү сүмэһиннээх аһылыгар 30 718 туонна сиилэстэн, 14 783 туонна сенажтан туһааннааҕынан 25,5 тыһ. (83,3 бырыһыана) уонна 12,1 тыһ. (82 бырыһыана) туонналыы ордубуттар. Онон, дьоҕус хаһаайыстыбалардаах хотугу улуустары аахсыбатахха, сүөһү-сылгы дьылы холкутук туоруур аһылыктаах.

Бэтэринээрийэ салалтата иһитиннэрэринэн, кыстык саҕаланыаҕыттан өрөспүүбүлүкэ үрдүнэн 95 ынах сүөһү уонна 15 сылгы туһата суох өлбүттэр. Маны таһынан 87 ынах сүөһүнү ардай аһыылаахтар сэймэктээбиттэрэ акталаммытыттан 53-үн ыттар, 33-үн тыатааҕылар, 1-ин бөрөлөр тардыбыттар. Итиэннэ 205 сылгыттан 107-тин бөрөлөр, 87-тин эһэлэр, 11-ин ыттар садаҕалаабыттар.

Дьиэ кыылын-сүөлүн “Хорриот” федеральнай тиһиккэ киллэрии тэтимэ ынах сүөһүттэн (93,27%) уонна хой курдук бытархай сүөһүттэн (98,2%) ураты син биир бытааннык баран иһэр. Чуолкайа, тохтообут дуу диэххэ айылаах, бу дьыл сэтинньи 20 күнүгэр көрдөрүү хайдах этэй даҕаны, оннук турар, эбиллибэтэх: сибиинньэ 85,41, таба 71,18 уонна сылгы 55,30 бырыһыанныылара маркировкаланнылар. Чуолаан, сылгыны бэлиэтэтиигэ Абый, Булуҥ, Үөһээ Халыма, Үөһээ Дьааҥы, Орто Халыма, Өлөөн, Эбээн Бытантай, Өлүөхүмэ, Муома, Аллараа Халыма, Уус Алдан, Уус Маайа, Хаҥалас, Таатта, Чурапчы сыылбатыйдылар.

Василий Никифоров

Хаартыска: Иван Лукин, «Эркээйи»

УлуусМедиа