Кусчут, эрдэттэн тэрин: атыттарга суоҕу “Бадаар”- тан булуоҥ

Реклама: ООО «Хоро-1»

ИНН: 1435298360

Erid: 2SDnjewuiCh

Дьокуускайга булт тэрилин атыылыыр маҕаһыын эрэ дэлэй. Омос көрүүгэ барыларын табаара майгыннаһар. Ити эрээри, сиһилии билистэххэ, атыттары үтүктүбэт, уратытык дьаһанан үлэлиир тэрилтэ баар эбит. Ол – Красильников аатынан уулуссаҕа турар “Бадаар” маҕаһыын.

Дириэктэр Семен Бурцевтыын кэпсэтиибитин, үгэс курдук, тэрилтэ устуоруйатыттан саҕалаатыбыт. “Бадаар” диэн сир аата буолуо дии санаабытым, “оноҕос тимир уһуга” диэн суолталаах төрүт бэйэбит тылбыт буолан биэрдэ. Өбүгэлэрбит булка-алка туттубут сэптэрин-сэбиргэллэрин ааттарын анаан хасыһан көрдүү сылдьан, былыр үйэтээҕитэ умнуллубут тылы тылдьыттан булан ылбыт. Семен Петрович “Бадаар” маҕаһыыны маҥнай дойдутугар, Уус Алдан Бороҕонугар, 2015 сыллаахха арыйбыт, онтон 2020 сылтан киин куоракка көһөрбүт. Онон 10-тан тахса үлэһиттээх дьоҕус тэрилтэ ааспыт сылы 10 сааһын бэлиэтээһининэн түмүктээбит.

Манна, хайа баҕарар маҕаһыыҥҥа курдук, дьон бултууругар, балыктыырыгар уонна айылҕаҕа сынньанарыгар аналлаах тэрил-тээбирин, мал-сал барыта баар. Ол гынан баран, аатыттан саҕалаан уратытык уонна иҥэн-тоҥон толкуйдаммыт үлэлээх маҕаһыын атыттарга суох сонун хайысхаларын кэрэхсии көрдүм-иһиттим. Бастатан, эрэһиинэ тыыларын. Баҕар, оҥочо баҕас сир аайы баар, ол эмиэ кэпсэл буоллаҕай дии саныаххыт. Оччоҕуна улаханнык сыыстараҕыт: ПВХ матырыйаалынан саха уолаттара бэйэлэрэ тутан-хабан оҥорор буолбуттар эбит.

– Эрдэ бэлэм оҥоһуллубуту соҕурууттан аҕалан атыылыыр этибит, – диир дириэктэр. – Бу түбэлтэҕэ, киинтэн ойуччу олорорбут быһыытынан, тырааныспар өҥөтүттэн тутулуктаах буолан хаалаҕын. Уматык ыарыы турар кэмигэр хас үрдэттэхтэрин аайы сыанаҕын таһаарарга күһэллэҕин. Дьэ, ол иһин бэйэбит оҥорорбут ордук буолсу диэн, Уфа куоракка баар, уһуннук бииргэ үлэлэспит хампаанньам салалтатын кытта кэпсэтэн, производственнай сыахтарыгар ый кэриҥэ үөрэнэн кэлбиппит. Бу ырыынак үйэтигэр ким конкуренын иитэн таһаарарга баҕатыйыай, ыкса алтыспыт, итэҕэлгэ киирбит буоламмыт, биһиги кыһалҕабытын өйдөөннөр, өйөөбүттэригэр махтанабыт эрэ. Үөрэммиппитигэр уонна оҥоһукпутугар сэртипикээт биэрэннэр, тыы оҥорон таһаарар сыах арынан үлэлэппиппит сыл кэриҥэ буолла.

Бу кэмҥэ эрэһиинэ тыы 7 көрүҥүн баһылаабыттар. Сүрүннээн, “соҕотох уонна икки киһи олороругар аналлаах” диэн кээмэйдэринэн уонна быһыыларынан (киэптэринэн), өҥнөрүнэн уратылаһаллар. Төһөнөн улахан даҕаны, отсега эбиллэр. Кыра тыы икки отсектан саҕаланар, улахаттар үс-түөрт отсектаахтар. Кыдьымахха эбэтэр мутукка хайа анньан (халыҥ, кытаанах матырыйаал буолан, мэнээх алдьаммат даҕаны) ууга түһэр түбэлтэҕэ атын отсектара тутулуга суох, салгыннаах буоланнар, киһи холкутук быыһанар, онуоха тутуһар анал быалардаах гына оҥоһуллар. Мотуор олордуллар оҥочолорун эмиэ оҥороллор. Билиҥҥитэ 5-тээх мотуорга аналлаахтары таһаараллар. Сыыйа улаатыннаран, 9,9-таах, 20-лээх,30-таах мотуордарга сөптөөх оҥочолорго ылсарга итиэннэ моделларын кэҥэтэн иһэргэ былаанныыллар.

Сатыылаабыт куһу-хааһы сырсан сонордоһорго сөптөөх байдарка (каяк) тыыны дьон хамаҕатык атыылаһарын этэр. Икки уһуктаах, синньигэс быһыылаах буолан, сыыдам сырыылаах. Сыаната даҕаны удамыр: холобур, 320 см уһуннаах, биир миэстэлээх тыы 19 тыһ. солкуобайга атыыланар. Атын маҕаһыыннарга 30-чаҕа тиийэр. Ити арыттаһарыгар били “киин сиртэн тиэйэн аҕалар өҥө” эбиллэ сырыттаҕа. ПВХ тыы тыынын таһааран баран, кыра массыынаҕа даҕаны укта сылдьарга табыгастаах. Икки киһи олорор тыыта 15 киилэ ыйааһыннаах, күөлтэн күөлгэ талбытынан илдьэ сылдьаҕын. Биир сыл мэктиэлээх. Олохтоох мындыр маастардар оҥорор буоланнар, дьиэги таһаарбаттар даҕаны уонна дьүһүнүн табаллар. Кусчуттар үксүн “камуфляһы” ордороллорун иһин “хардаҥ, сэтиэнэх от” өҥнөөҕү дэлэйдик таһаараллар. Өссө сорохтор тыыларын иннилэригэр уурунан, хомус быыһыгар олорор курдук, дурда-хахха оҥостоллор эбит. Дириэктэр этэринэн, инникитин сэһээккэ оҥорор толкуй баар.

Экомишень, норуокка биллэринэн, “тэриэлкэ” – эмиэ сонун хайысха. Спортинг көрүҥүнэн дьарыктанар, “тэриэлкэ” ытар уолаттар үчүгэйдик билэллэр. Манна сыһыаран суруйдахха, ПВХ тыыны уонна экомишени Уһук Илин атын эрэгийиэннэригэр оҥорботтор эбит, Саха сиригэр эрэ “Бадаар” бастакынан ылсыбыт.

“Өрөспүүбүлүкэбитин бүтүннүү, ону таһынан тастан сакаастыыр буоллахтарына, хааччыйар кыахтаахпыт. Билиҥҥитэ “Бэргэн” кулуубу хааччыйа олоробут”, – диир Семен Бурцев.

Бу дьыаланы ааспыт күһүн саҕалаабыттар. Италияҕа оҥоһуллубут оборудованиены атыыласпыттар. Собуоттан исписэлиистэр кэлэннэр, таҥан туруоран биэрбиттэр уонна уолаттары үөрэтэн бэлэмнээн барбыттар. Сыах төһө сакаас киирэринэн үлэлии турар.

Үһүс хайысха – саа кырааската уонна өрөмүөнэ (Уһук Илиннээҕи федеральнай уокурукка саа өрөмүөнүгэр көҥүллээх соҕотох тэрилтэ). Манна икки маастардаахтар. Дириэктэрдэрин кытта Ижевскэйдээҕи саа собуотугар үөрэнэн кэлбит эдэр уолаттар үлэлииллэр. Алексей Дьяконов:

“Саа өрөмүөнүн, докумуоннатыытын эҥин ситэрэн баран, былырыын күһүөрү сайынтан саҕалаатыбыт. Онон дьон үчүгэйдик билэ илик быһыылаах. Дьиҥинэн, саалаах-сэптээх дьоҥҥо олус туһалаах өҥө. Билигин саҥаны атыылаһарыҥ ыарахан, дэбигис кыаллыбат, омук саатыгар санаммаккын даҕаны. Италия саатын баллайар баһаам харчылаах эрэ киһи атыылаһыан сөп. Дьон онон эргэ сааларын урукку курдук быраҕан кэбиспэккэ, оҥорторо сатыыр буоллулар”, – диэн билиһиннэрэн кэпсээтэ.

Саа ордук туга алдьанарын туһунан ыйытыыбар маастар: “Эргэ саа, биллэн турар, сорох чааһа элэйэр, аптамаат саа мэхэньииһимэ моһуоктуур. “Саам аптамааттаабат буолла”, – диир киһи элбэх. Ол сүрүн төрүөтэ – киртийииттэн уонна ботуруонун сыыһа талартан. Холобур, Арассыыйаҕа оҥоһуллубут ботуруон капсюлын тимирэ халыҥ буолан, турок саата кыайан эспэтэ эмиэ баар. Уопсайынан, саалаах киһи (билиҥҥи сокуонунан бэйэтэ сирэй аҕалан туттарара уонна ылара кытаанахтык ирдэниллэр) аҕалан туттардаҕына, бүтэһик биинтигэр тиийэ ыһан, төрдүн-төрүөтүн быһаарабыт”, – диэн хоруйдаата.

Оҥоһуллар болдьоҕо уонна сыаната онтон тутулуктаах. Буулдьа саалары эмиэ өрөмүөннүүллэр. “Бадаар” бэйэтин маҕаһыыныгар атыыласпыт дьоҥҥо өрөмүөнүгэр 10 бырыһыан чэпчэтиилээх. Саа хайаан даҕаны докумуоннаах буолуохтаах. Былыргы үйэтээҕи даҕаны буоллун. Арба, дьон эһэлэрин, аҕаларын эргэ саатын дьэбинин ыраастатан, кырааскалатан, өрөмүөннэтэн, сабыс-саҥатыгар түһэртэрэн ылар уонна сиэннэригэр, уолаттарыгар бэлэхтиир буолбуттар. “Бадаар”-дар сааны кырааскалааһыны эрдэттэн баһылаабыттар. Саа тимирин, ханнык баҕарар матырыйаалтан оҥоһуллубут прикладын дьон талбыт өҥнөрүнэн кырааскалаан, суруктаан, ойуулаан биэрэллэр. Аны сотору лазерынан гравировкалыыр тэрили ыллахтарына, дьон баҕатынан сааҕа ойуу, сурук түһэрэр буолуохтара. Аныгы технология үйэтигэр саха саныыра – барыта кыаллар.

Кусчуттар-балыксыттар, хаһан кус-хаас кэлэрин, күөл-өрүс мууһа сулларын күүтэн олорбокко, үтүө эр киһи тэлиэгэтин кыһын, сыарҕатын сайын сэлбинэрин курдук, сааҕытын-саадаххытын, тыыгытын-оҥочоҕутун билиҥҥиттэн оҥостуҥ-тэриниҥ. Эһиэхэ “Бадаар” маҕаһыын көмөлөһөргө мэлдьи бэлэм.

Аадырыһа: Дьокуускай куорат, Красильников аатынан уулусса 2/36 нүөмэрдээх дьиэтэ, билсэр төл.: +7-914-247-90-88 (табаар атыылыыр саала); +7-914-231-94-14 (саа-сэп саалата);+7-914-824-81-51 (саа мастарыскыайа). Бассаап*, тэлэгирээм нөҥүө суруйан билсиэххитин эмиэ сөп.

Василий НИКИФОРОВ

*Арассыыйаҕа бобуулаах Meta хампаанньа бас билэр социальнай ситимэ

УлуусМедиа