Төрүт дьарыгы үйэтитиэх: “Хотуур хоһууна” күрэс тула эрчимнээх эдэр дьон түмсүөҕэ

Мэҥэ Хаҥалас улууһун Балыктаах нэһилиэгэр от ыйын 27 күнүгэр “Ыччат күүлэйэ” күрэх тэриллэр. Бу күрэҕи “Хаххах” потребительскай кооператив, “Төлкө” түмсүү, “Төрүт дьарык” федерация уонна “Тумус” оҕону сайыннарар киин иилээн-саҕалаан ыытыахтара. Маны таһынан, быйыл “Ыччат күүлэйин” чэрчитинэн аан бастакытын оскуола, устудьуон саастаах уолаттарга “Хотуур хоһууна” оонньуу-күрэс ыытыллара күүтүллэр. Тэрээһин сүрүн уратыта – кыттааччылар оту элитиэпкэ хотуурунан охсоллор.

Бүгүн бырайыак ааптара, этнопедагог, фольклорист Дорҕоон Дохсун Ворогушин Улус.Медиаҕа күрэс сыалын-соругун, торумун туһунан сэһэргээтэ. Кини этэринэн, “Хотуур хоһууна” ооонньуу-күрэс бырайыак быһыытынан 2017 сыллаахха төрүттэммит. Маҥнай утаа күрэс Мэҥэ Хаҥалас улууһун өйөбүлүнэн ыытыллан, күрэхтэһээччилэр аҕам саастаахтар оттуур сирдэрин илиинэн охсон ытык дьоҥҥо улахан көмөнү оҥорбуттаахтар. Кэлин Балыктаах нэһилиэгэр, эдэр фермер Дьулустаан Говоров сиригэр-уотугар ыытыллар буолбут.

“Сыл аайы Балыктаахха бэйэм үөрэнээччибэр, бааһынай хаһаайыстыбалаах Дьулустаан Говоровка хаһаайыстыбатыгар көмө буола таарыйа уолаттары таһааран күрэхтэһиннэрэбин. “Хотуур хоһууна» күрэс оонньуу быһыытынан ааһар, тоҕо диэтэр былыргылыы от охсуута – эти-сиини бүтүннүү, хас биирдии былчыҥы сайыннарар, онон уол оҕо эрчимнээх, күүстээх-уохтаах эр киһи буола улаатар. От охсуута саха эр киһитигэр бу тыйыс тыыннаах дойдуга тыыннаах хааларыгар сүрүн хамсаныы”, — диир Дорҕоон Дохсун.

Оонньуу-күрэс быйыл бастакытын ыытыллар буолан, 9-тарыттан 23-тэригэр диэри саастаах уолаттар истэригэр тэриллэр. Кэлин, Дорҕоон Дохсун бэлиэтииринэн, улахан да саастаах дьоҥҥо ыытыах баҕа баар. “Кэлиҥҥи кэмҥэ Саха сиригэр төрүт дьарыкпытын умна быһыытыйдыбыт. Илиинэн от охсуута биллэ аҕыйаата, дьон элитиэпкэ хотууру туттуута суох буолар турукка кэллэ. Үүнэр көлүөнэ илии хотуурунан оту охсор үтүө үгэс ситимин умнубатын туһугар уонна Баһылай Манчаары үтүө аатын үйэтитээри маннык күрэҕи ыытабыт. Сүрүн сыалбыт-сорукпут диэн уол оҕо төрөөбүт дойдутун таптыырыгар, кини баай, дириҥ историятын ытыктыырыгар уһуйуу буолар”, — диэн үллэстэр бырайыак ааптара.

Кыттааччылары 4 кэрдиискэ арааран дьүүллүөхтэрэ:

– I кэрдиис – 9-11 саастаах уолаттар;
– II кэрдиис – 12-14 саастаах уолаттар;
– III кэрдиис – 15-17 саастаах уолаттар;
– IV кэрдиис – 18-23 ыччат уолаттар.

Бу ыйыллыбыт кэрдиистэринэн от охсор сирдэрин кээмэйэ эмиэ араас. Ол курдук, I кэрдиис 30 суотай сири охсор, II кэрдиис – 50 суотайы, III кэрдиис – 100 суотайы, IV кэрдиис – 150 суотайы. Хас биирдии кыттааччы хотуурун, таптайааччы киһитин илдьэ кэлэр. Бүгүҥҥү туругунан кыттыан баҕалаахтартан сайаапка киирэ турар. Сайаапкалары күрэс тэриллэр күнүгэр диэри doloona@mail электроннай аадырыска ыытыахха сөп. Билсэр төлөпүөн: +79142259717.

Хаартыскалары Дорҕоон Дохсун тиксэрдэ

УлуусМедиа