Хайаҕа бултааһын кыаҕы, тулууру, бэргэнник ытары эрэйэр
Станислав Кельциев Саха сириттэн төрдүс киһинэн Арассыыйа “Хайа пятерката” номинациятын ылары ситистэ. Арассыыйа булчуттарын уонна балыксыттарын сойууһа тэрийбит уонна Хайа булчуттарын кулууба өйүүр дьоһун суолталаах трофей номинациятын биир булт сезонун иһигэр дойду хайаларыгар үөскүүр туйахтаах кыыл 5 көрүҥүн бултаабыт киһиэхэ туттараллар.
Станислав Хаҥалас Нөмүгүтүгэр төрөөбүт-үөскээбит, 38 саастаах, “Арктик Проект” диэн бырайыактыыр дьоҕус тэрилтэлээх урбаанньыт. Хайа булдугар хаһан хайдах кэлбитин токкоолоспуппар маннык кэпсээтэ:
– Орто оскуоланы бүтэрэн бараммын, үксүн бииргэ улааппыт табаарыстарбын кытта маҥнай туртас, онтон сыыйа тайах, кулааһай булдугар сылдьар буолбутум. Снайпинг (ырааҕы ытыы) көрүҥүнэн 2024 сылтан дьарыктанабын.
Ити иннинэ тэриэлкэни даҕаны ыппатаҕым. Ол сыл күһүнүгэр Екатеринбург куоракка “Штурм” диэн Арассыыйатааҕы байыаннай-прикладной турнирга, бэйэм даҕаны соһуйуом иһин, 2-с миэстэни ылбытым.
Өрөспүүбүлүкэ иһигэр ыытыллар күрэхтэһиилэри көтүппэппин. Хата, миэстэлэстэхпинэ, туйахтаах кыылларга лиссиэнсийэ биэрэллэр. Ыраахха ытыы уонна бойобуой снайпинг федерацияларын холбооннор, 2025 сылтан снайпины успуорт көрүҥүнэн билинэр буолбуттара салгыы үлэлиирбин көҕүлүүр.
“Саха сиринээҕи хайа булчуттара” кулууп 2025 сылы көрсөр Саҥа дьыллааҕы тэрээһинигэр Снайпинг федерациятыттан миигин ыҥырбыттарыгар ыалдьыт быһыытынан сылдьыбытым. Онно федерациябыт салайааччыта Александр Данилов “Арассыыйаҕа миэстэлэспитиҥ иһин” диэн миэхэ 70 тыһ. солкуобайдаах бириэмийэни туттарбыта.
Ол харчыбынан тута аукциоҥҥа кыттан, чубуку лиссиэнсийэтин ылбытым. Онтон үргүлдьү лотерея оонньоппуттарыгар иккис чубукум лиссиэнсийэтин сүүйбүтүм. Онон ол биир киэһэ, хаарты хараҕа тахсарыныы, барыта табыллан, хоту хайалаах сиргэ чубукулуу барарбын дьылҕам ыйааҕын курдук ылыммытым.
Саҥа сылга үктэнээт, тохсунньу 5 күнүгэр Хайа булчуттарын кулуубун генеральнай дириэктэрэ Степан Борисов уонна “Хайа пятерка”-лаах Спиридон Старостин, Афанасий Шишигин ыҥыраннар, сүбэлэспиппит.
Убайдар: “Сахалар бэргэн ытааччыларын өссө төгүл бигэргэтэн, быйыл биир сезон иһигэр “пятерканы” толоруохтааххын”, – диэн миэхэ сорук туруорбуттара. Дьэ, онон 2025 сыл күһүнүттэн “хайа булчута” буолбутум уонна барытыгар бэйэм 2023 с. ылыммыт Tikka T3 308 — таах саабын илдьэ сырыттым.
Улахан ытааччылар 308-таах халыыбыры мыыналлар эрээри, куһаҕана суох түмүгү ситистим: сорукпун биир ый иһигэр толордум.
Мантан аллара, чуолкай уонна өйдөнүмтүө буоллун диэн, Станислав Кельциев трофейдарын ханна хаһан бултаабытын күннүк бэрээдэгинэн билиһиннэрэбит:
Бастакыта – чубуку. Өймөкөөҥҥө 2025 сыл алтынньы 12 күнүгэр. “Куута Трофи Хантинг” тэрилтэлээх Афанасий Шишигин ыҥырыытынан тиийэн, били сүүйүүлээх лиссиэнсийэтин (2-с лиссиэнсийэтин доҕоругар биэрбит) туһаҕа таһаарбыт. Улахан булка “аан арыйбыт” бастакы трофейын күндүтүк саныыр.
Иккиһэ – Саян козерога. Тываҕа 2025 сыл сэтинньи 1 күнүгэр. Аҕа табаарыһа Афанасий Шишигин аутфиттер быһыытынан барсыбыт. Кызылга алтынньы 30 күнүгэр көтөн тиийбиттэр.
Үсүһэ – Кавказ серната. Хотугу Осетияҕа сэтинньи 8 күнүгэр. Станислав манна иккис кыылын, Дагестан турун, ытыахтааҕын лиссиэнсийэлэрэ суох эбит, ол туһунан эрдэ биллэрэн сэрэппэтэхтэр. Онон салгыы айаннаабыттар.
Төрдүһэ – Дагестан тура. Дагестаҥҥа сэтинньи 10 күнүгэр. Ирдэниллэр трофей бу көрүҥүн көрдөөн, төрүт дойдутугар тиийэн охторбутун кэмсиммэт. “Куһаҕан үчүгэйдээҕин курдук, хата, аарыма кырдьаҕас турга түбэспиппиттэн астынным. Муоһун уһуга мултуйбут, тостубут эрээри, төрдө олус суон”, – диир.
Бэсиһэ – Кубан тура. Карачаево-Черкесияҕа сэтинньи 12 күнүгэр. Станислав Кавказ өрөспүүбүлүкэлэрэ бэйэ-бэйэлэриттэн чугас сытар буоланнар, массыынанан айанныырга элбэх күнү-хонугу бараабаккынан судургутун уонна бырайыаһа сөмөлүөтүнэн көтөрдөөҕөр быдан халымырдык тахсарын этэр.
“Хайаҕа бултуурга саамай уустук Саха сирэ эбит: сирбит-уоппут киэҥэ бэрт буолан, ырааҕынан кэрийдэххинэ, кыылга түбэһэҕин. Тываҕа хаамыыта элбэх этэ. Дагестаҥҥа аулга диэри массыынанан тиийэн баран, атынан айаннаабыппыт, онтон сирбит аҥаарын сатыылаабыппыт.
Олорго холоотоххо, Хотугу Осетияҕа уонна Карачаево-Черкесияҕа айана-сырыыта кэм чэпчэки. Хайаҕа бултааһын биһиги тыаларбытыгар бултуурдааҕар чыҥха атын: эт-хаан өттүнэн кыанары, чэбдик, тулуурдаах буолары эрэйэр көрүҥ. Уонна, биллэн турар, бэргэнник ытыахтааххын”, – диэн кэпсиир.
Станислав Кельциев Кавказ сернатын 500, Саян козерогун 300, Дагестан турун 271, Кубан турун 120 миэтэрэлии ыраахтан биирдиитэ ытан сууллартаабыт. Оттон Өймөкөөннөөҕү чубукута 840 миэтэрэ тэйиччи сытарын ыппыт.
Табыллыбыт эрээри, уйдаран барбыт. Саата ырааҕырҕаппыт. Хараҥаҕа баттатымаары, сарсыныгар кэлэн, кыыла эмиэ туран баран эрэрин салҕаабыт.
Билиҥҥитэ 5 трофейыттан түөрдэ мэтээллээхтэр: чубуку уонна Дагестан тура кыһыл көмүскэ, Саян козерога уонна Кубан тура үрүҥ көмүскэ тиксибиттэр. Ону тэҥэ Бүтүн Арассыыйатааҕы трофей реестрэ ыытар куонкуруһун түмүгүнэн саха уола бултаабыт Саян козерога уонна Кубан тура “2025 сыл бастыҥ трофейынан” ааттаммыттар.
Станислав Степанович аны серната сыаналанарын эрэнэ күүтэр. Эдэр киһи ырааҕы ытыынан саҥардыы дьарыктанаат уонна хайа булдугар бастакытын холоноот, элбэх эр бэрдин ыра санаата буолбут “Хайа пятеркатын” биир ый иһигэр толорбута – сөҕүмэр ситиһии. Итиэннэ кыанар-хотунар эдэр дьоҥҥо үтүө холобур буолара, көҕүлүүрэ саарбаҕа суох.
“Быйыл хайаҕа бултуу бараары тэринэ сылдьар уолаттар бааллар”, – диир сэмэйдик сэһэргэһээччим.
Василий НИКИФОРОВ
Хаартыскалар – С.С. Кельциев тус архыыбыттан