Бастакы Президент аатын кэриэстээтилэр

Бүгүн, атырдьах ыйын 4 күнүгэр Саха Өрөспүүбүлүкэтин Аан Дархана, Россия уонна Саха Өрөспүүбүлүкэтин чулуу диэйэтэлэ, Саха Өрөспүүбүлүкэтин Бастакы Президенэ, үгүс национальностаах норуотун түмпүт духуобунай лиидэрэ Михаил Ефимович Николаев Орто дойдуттан барбыта үс төгүрүк сыла буолла.

Михаил Ефимович номох-киһи, бэлиэ(символ)-киһи, эпоха-киһи этэ, бүтүн эпоха… Кини аата саҥа Саха сирин барҕарыытын бэлиэтэ буолбута. Кини судаарыстыбаннаһы бөҕөргөтүүгэ, экономиканы, промышленноһы, эргиэни, үөрэҕи, науканы, культураны, искусствоны, духуобунаһы, спорду, чөл олоҕу сайыннарыыга туһуламмыт киэҥ далааһыннаах үлэтэ өрөспүүбүлүкэбит, ону ааһан бүтүн Россиябыт сайдыытыгар бигэ тирэх буола турар. Кини өрөспүүбүлүкэни салайбыт сыллара норуот духуобунай өрө көтөҕүллүүтүн көмүс сыллара этилэр.  Бастакы Президеммит  үгүс өрүттээх, киэҥ далааһыннаах, үтүө түмүктэрдээх үлэтин барытын эридьиэстиир уустук. Михаил Ефимович норуоппут дьылҕатын уонна историятын уларыппыта. Саамай күндүтэ – норуокка сырдыгынан сыдьаайар бэйэтигэр эрэл айыы тыынын сахпыта. А.Е. Кулаковскай-Өксөкүлээх «Саха интеллигенциятыгар сурук”, П.А. Ойуунускай «Сүүс сыллаах улуу былаан» айымньыларын суолдьут оҥостон, хас эмэ уонунан сылларга инникилээн анаарарга, күннээҕинэн олорбокко, ырааҕы чугаһатан, суоҕу баар гынарга  киэҥник, дириҥник толкуйдаан тобулан таһаарарга, үөрэнэргэ, айарга-тутарга, бэйэ күүһүгэр, кыаҕар эрэнэргэ сирдээбитэ. Олоххо киллэрбит судаарыстыбаннай дьаһалларынан норуоппут историятын, культуратын, төрүт үгэстэрин, ийэ тылын тилиннэрэн бөҕөргөппүтэ. Бу  духуобунай баайы харыстыырга уонна салгыы сайыннарарга уонна аан дойдуга, киһи-аймахха таһаарарга суолу тэлбитэ, ааны арыйбыта. Кини төрөөбүт норуотун олус таптыыра, кини өйө-санаата үрдүүрүн-сырдыырын, олоҕун уйгута тупсарын туһугар, тиһэх күнүгэр диэри норуотугар сулууспалааһыҥҥа олоҕун анаабыта.

Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ил Дархана А.С. Николаев «Об увековечении памяти Первого Президента Республики Саха (Якутия)» 2023 с. сэтинньи 13 күнүгэр таһаарбыт 93№-дээх  Ыйааҕынан Бастакы Президеммит М.Е. Николаев аатын үйэтитиигэ кини аатын, баай нэһилиэстибэтин үйэтитиигэ тиһиктээх  үлэ ыытылла турар. Дьокуускай куоракка Дьокуускайы Бастакы Президеммит төрөөбүт Хаҥалаһын кытта ситимниир Автодорожнай уулусса М.Е. Николаев проспегар уларытыллыбыта. Манна мемориальнай комплекс тутуллуохтаах. Киин куоракка пааматынньыга туруоруллуоҕа. Режиссер Никита Аржаков «Путь президента» документальнай киинэтэ тахсыбыта. Покровскай куоракка Бастакы Президент М.Е. Николаев аатынан болуоссат аһыллыбыта, онно  пааматынньыга (скульптор Н. Огонеров) туруоруллубута. Хаҥалас улууүун нэүилиэктэригэр Бастакы Президент аатынаан уулуссалар баар буоллулар.

Ю.И. Семенов салайааччылаах «Николаев-киин» үгүс өрүттээх үлэни ыытар. Кини этэринэн, үлэ биир улахан хайысхата — докумуон-архыып фондатын оҥоруу үлэтэ буолар.

Бастакы Президент туттаран астарбыт Национальнай медицина киинэ уонна Москваҕа астарбыт “Бэс Чагда” санаторийа М.Е. Николаев аатын сүктэ. Дьокуускай куорат 40№-дээх оскуолатыгар Бастакы Президент аата иҥэриллибитэ.

Бүгүн СӨ Бастакы Президенин кэриэһигэр Москваҕа, Владивостокка Постпредстволарга, Дьокуускай куоракка ыытылыннылар. Сүрүн тэрээһин төрөөбүт-үөскээбит Хаҥалаһын сиригэр ыытылынна. Покровскай куоракка Саха Өрөспүүбүлүкэтин Бастакы Президенэ М.Е. Николаев болуоссатыгар уонна Өктөмҥө гражданскай миитиннэр буоллулар. Манна судаарыстыбаннай уонна уопсастыбаннай диэйэтэллэр, Бастакы Президент соратниктара уонна чугас дьоно, биир дойдулаахтара кыттыыны ыллылар.

Өктөмҥө Троицкай храмыгар литургияны уонна панихиданы Саха сиринээҕи уонна Өлүөнэтээҕи архиепископ Роман ыытта. Кинини кытта Өлүөхүмэ уокуругун иероманааҕа Гермоген (Рубцов) уонна Куораттааҕы уокурук былаҕачыыннайа Зиновий (Русаков) сулууспаны ыытыстылар.  Сулууспа таҥара славянныы тылынан уонна сахалыы тылынан ыытылынна.  Өктөмнөөҕү Саха Өрөспүүбүлүкэтин Бастакы Президенэ М.Е. Николаев көмүс уҥуоҕун мемориальнай комплексыгар  гражданскай миитин ыытылынна. Тэрээһин кыттыылаахтара Михаил Ефимовиһы чуумпуруу мүнүүтэтинэн кэриэстээтилэр. СӨ Правительствотын бэрэссэдээтэлин солбуйааччы С. Местников, Бастакы Президент соратнига К. Иванов, Хаҥалас улууһун баһылыга С. Гребнев, М.Е. Николаев огдообото Ф. Николаева Бастакы Президент судаарыстыбаннай диэйэтэл, политик, киһи, гражданин быһыытынан олоҕун, далааһыннаах үлэтин, үтүө дьайыыларын суолун дириҥ махталынан ахтан-санаан тыл эттилэр.

   Хаартыска: Александр Лукин

УлуусМедиа