“Ас-үөл – 2026”: Абыйтан – тоҥ балык, Сунтаартан – Адыгей сыыра…

Үгэс буолбут өрөспүүбүлүкэтээҕи ас-үөл быыстапка-дьаарбаҥката балаҕан ыйын 25-27 күннэригэр ыытыллаары турар. Дьокуускай куорат олохтоохторо уонна ыалдьыттара онон өрүүр, сынньанар кэмнэригэр тоҕооһуннаран, Хомсомуол болуоссатын тилэри тардыллыбыт олохтоох бородууксуйаны оҥорон таһаарааччылартан бэйэлэриттэн быһаччы атыылаһар кыахтаныахтара.

Быйыл 27-с төгүлүн тэриллэр өрөспүүбүлүкэ улахан дьаарбаҥкатыгар киирбит сайаапкалартан көрдөххө, саамай ыраахтан – Абый улууһуттан урбаанньыт Д.Г. Саввин уомул, чыыр балыктары аҕалан атыылыыра күүтүллэр. Айана уһунун, уматык кэмчитин аахсыбакка, Сунтаартан “Элгээйитээҕи үүт астыыр кэмбинээт” уонна “Тускул” ХЭУо-лар, “Тирэх” уонна “Благо-8” ТХПК-тэрэ үүт астары кытта кондитерскай оҥоһуктарын, сир аһыттан барыанньаларын, сироптарын киэҥ атыыга таһаарыахтара. Бааһынай Петр Потапов Сунтаар мүөтүн амсатыаҕа.

Хаартыска: Валентина Догоюсова, Улус.Медиа

Бүлүү сүнньүттэн өссө икки улуус асчыттара кыттаары бэлэмнэнэллэр. Ол курдук, Степан Иванов “Сиибиктэ Ас” уонна Мария Семенова “Илгэ” кэпэрэтииптэрэ Күөх Ньурба хочолоругар мэччийэр ынах үүтүттэн астаммыт үрүҥ ас эгэлгэтин тардыахтара. “Сыа Бүлүү” ТХПК бородууксуйата ырыынакка өрдөөҕүттэн биллэр. Кэбээйиттэн “Сайылык” МТС ТХПК, “Томтор” уонна “Ворошилов” ТХПК-тэрэ үүт-эт бородууксуйалардаах кэлиэхтэрэ. Кэбээйи күрдьэх саҕа соболорун урбаанньыттар Иван Шестаков уонна Иван Кононов соһон-сыһан аҕалыахтара. Урбаанньыт-бааһынай Наталья Обутова Кэбээйи күөнэҕин-мундутун сиэн төлөһүйбүт бройлер куурусса этэ хайдах буоларын билиһиннэриэ.

Хаартыска: Валентина Догоюсова, Улус.Медиа

Дьокуускайтан Үүт собуотун, Көтөр фабрикатын курдук улахан хампаанньалары сэргэ 20-чэ тэрилтэ кыттыаҕа. Илин эҥээртэн Амма, Таатта, Чурапчы, Уус Алдан, Мэҥэ Хаҥалас улуустарын биллэр-көстөр асчыт кэпэрэтииптэрэ бары кэлээри оҥосто-тэринэ сылдьаллар. Бэтэрээ эҥээртэн хаҥаластар уонна куорунайдар сайаапкалаахтар. Бааһынай хаһаайыстыбалаах Вера Лиханова кымыс, биэ уонна саха ынаҕын үүтүн, оҕуруот аһын уонна фрукта куурдан-хатаран астанар (сублимированнай) көрүҥнэрин дьон-сэргэ билиитигэр таһаарарын сэҥээрээччи сылтан сыл элбээн иһэр.

Тыа хаһаайыстыбатын уонна ас-үөл бэлиитикэтин министиэристибэтин күһүҥҥү улахан дьаһалыгар аграрнай хайысхалаах оскуолалар сыл аайы кытталлар. Баҕалаах элбэх буолуо эрээри, быйыл кэлэр кыахтаах аҕыйаҕа биллэр биричиинэнэн өйдөнөр. Амма улууһуттан Эдэр натуралист ыстаансыйатын, Амма 1-кы №-дээх уонна Н.Е. Иванов аатынан Бөтүҥ орто оскуолаларын кытта Кэбээйи улууһуттан Кэбээйи уонна Таҥара орто оскуолаларын үөрэнээччилэрэ кыттарга санаммыттарын хайгыахха эрэ сөп.

Быыстапка-дьаарбаҥка бырагыраамата олус киэҥ. Тэрээһин, дьиҥинэн, балаҕан ыйын 24 күнүттэн, чэппиэртэн, саҕаланар. Ити күн сарсыардаттан тыа хаһаайыстыбатын исписэлиистэригэр, ТХПК-тэрин чилиэннэригэр уонна анал байыаннай дьайыы кыттыылаахтарыгар анаан Аартыкатааҕы судаарыстыбаннай агротехнологическай университекка икки сиринэн сэминээрдэр ыытыллыахтара. Улуустардааҕы тыа хаһаайыстыбатын салалталарын салайааччылара судаарыстыба боломуочуйата бэриллибитин олоххо хайдах киллэрэ, туһана сылдьалларын туһунан Тыа хаһаайыстыбатын министиэристибэтин саалатыгар төгүрүк остуол тула олорон кэпсэтиэхтэрэ, санааларын атастаһыахтара. Сарсыныгар, бээтинсэҕэ, үлэ күнүн толору “Тыа сирин күүһэ” диэн форум Уопсастыбаннай кииҥҥэ тыа хаһаайыстыбатын табаарын оҥорооччуларга анаан ыытыллыа.

Ол эрээри, атыы-тутуу тохтообокко, үс күн тилэри салҕанан барыаҕа. Тэрийэр хамыыһыйа “Ас-үөл – 2026” быыстапка-дьаарбаҥканы бээтинсэҕэ күнүс 1 чаастан үөрүүлээхтик арыйарга былаанныыр. Өрөспүүбүлүкэтээҕи куонкурустар кыайыылаахтарын субуотаҕа уонна өрөбүлгэ наҕараадалыахтара. Ким кэрэхсииргэ туһаайан биллэрдэххэ, Тыа хаһаайыстыбатын уонна ас-үөл бэлиитикэтин министиэристибэтин бирииһигэр ат сүүрдүүтэ субуотаҕа, балаҕан ыйын 26 күнүгэр, күнүс 2 чаастан Агротехнологическай университет (Тыа хаһаайыстыбатын академиятын) ипподромугар туспа бырагырааманан ыытыллыа.

Василий Никифоров

УлуусМедиа