“Кирдээх” киһи хайдах балыктыан, бултуон сөбүй?
“Киртийбит” киһи 40 хонугу кэтэспэккэ, 9 күн кэнниттэн ыраастанан баран, балыкка киириэн, булка барыан сөп. “40 хонук кэнниттэн” диэн нуучча киллэрбит үгэһэ. Былыр даҕаны саха дьоно ыраастанан бараннар иистэнэллэрэ, уһаналлара, туталлара, балыктыыллара, бултууллара.
Ыраастаныы бастакы ньымата: толору халлаан ыйын кэтэһэн, үс түүннээх күн ыраастанаҕын. Иккис ньыма: эттэммит-эллэммит дьиҥ саха ойууна ыраастыыр. Үһүс ньыма: этиҥ маһын уотунан.
Биллэн турар, итэҕэлэ суох дьон тугу итэҕэйиэхтэрэй? Бэйэтин “араспаанньатын” даҕаны ис хоһоонун билбэт киһи элбэх. Ый саҥата ыраастаабат. Ый саҥатыгар “киртийии” диэн эмиэ баар. Өлүү “ый түһэр”, “ый тахсар”, “ый туолар” диэн кими даҕаны кэтэспэт.
Оччотугар нуучча итэҕэлин тутустаххына, 40 хонугу быһа илимиҥ көрүллүбэккэ сытар, хапкааҥҥар иҥнибит кыылы ылбаккын, сүгэҥ угун уктаабаккын, тэстибит хаатыҥканан, алдьаммыт этэрбэһинэн 50 кыраадыс тымныыга сылдьаҕын, баттаххын кырыйтарбаккын, сууллаары гыммыт өһүөҕүн көннөрбөккүн, массыынаҕын өрөмүөнтэн ылбаккын дуо? Чэ, ити курдук бара турар хара элбээн иһэр.
Онон сахалар хараны уһаппакка-кэҥэппэккэ, дириҥэппэккэ, тута ыраастыы-ыраастана сылдьар этилэр. Өбүгэ этиитэ оннук.
Хара Таала
Поделиться в MAX народные приметыохота